Significant Grid User: Wymogi dla magazynu energii >10 MW / 40 MWh

Nomad Electric prowadzi budowę magazynu energii (BESS) w Jedwabnie o mocy 150 MW i pojemności 300 MWh. To jeden z największych projektów w Polsce.  Tymczasem w całym kraju w ciągu dwóch lat musi powstać 3,9 GW i 14,5 GWh bateryjnych magazynów energii. Najlepsi wykonawcy są już trudno dostępni, a harmonogram rządowych programów jest bardzo napięty. 

Nomad Electric realizuje projekt w Jedwabnie w formule EPC, w ramach kontraktu powstanie magazyn energii wraz z i pełną infrastrukturą oraz Głównym Punktem Odbioru (GPO) na napięciu 110kV oraz kablową linią elektroenergetyczną WN do GPZ Enea Toruń. Zakończenie prac zaplanowano na koniec 2026 roku. Spółka ma już za sobą pierwszą energetyzację hybrydowej instalacji PV i BESS, która została podłączona do sieci w grudniu 2025 roku i pracuje pod nadzorem autorskiego systemu SCADA Nomad NX z modułem Energy Management System oraz Power Plant Controller. Przeprowadzone testy akceptacyjne (SAT) i wdrożona ochrona według norm ISO/IEC 27001 (IT) i IEC 62443 (OT) sprawiają, że system jest gotowy do integracji z rynkiem energii i platformami Virtual Power Plant (VPP). Pierwsze miesiące pracy tej instalacji pozwalają spółce kalibrować rozwiązania pod kolejne projekty, takie jak Jedwabno. Za prawidłowe działanie automatyki oraz systemu SCADA NX i serwis O&M w trybie 24/7 odpowiada Nomad Electric Services. 

Każdy magazyn energii powyżej 10MW i 40MWh jest zgodnie z przepisami Significant Grid User (SGU) i wiąże się to ze spełnieniem dodatkowych wymagań formalnych i technicznych, które muszą być uwzględnione na etapie projektowania. Dlatego dział projektowy Nomad Electric już na początkowym etapie projektu prowadzi uzgodnienia z Polskimi Sieciami Elektorenergetycznymi (PSE).   

„Po ekspansji fotowoltaiki, teraz wielkoskalowe magazyny energii rozstrzygną, jak będzie pracowała sieć elektroenergetyczna w Polsce przez kolejne dziesięciolecia. Rynek ten jest świeży, a wymogi formalne dopiero się klarują i tylko doświadczony wykonawca OZE będzie w stanie zagwarantować sprawne przeprowadzenie inwestycji. Ponadto inwestorzy chcą jednego harmonogramu i wykonawcy, który odpowiada za budowę i zarządzanie instalacją. Nomad Electric to polska firma inżynieryjna, która ma wysokiej klasy inżynierów i doświadczony zespół realizacji z wybudowanym ponad 1 GW mocy instalacji OZE, więc rodzimy rynek i regulacje znamy najlepiej.” – mówi Wojciech Hejduk, Head of BESS Engineering w Nomad Electric. 

Pieniądze są, ale harmonogramy napięte.  

W Polsce zakontraktowano 3,9 GW i 14,5 GWh bateryjnych magazynów energii do realizacji przed końcem 2028 roku. Rządowy program „Magazyny energii elektrycznej i związana z nimi infrastruktura dla poprawy stabilności polskiej sieci elektroenergetycznej” objął 172 projekty bateryjne o łącznej wartości 4,15 mld zł. Raporty rynkowe ostatnich miesięcy zgodnie wskazują jednak, że o sukcesie inwestycji rozstrzygnie nie kapitał, lecz to, kto faktycznie potrafi taką instalację zbudować, podłączyć i zyskownie zarządzać nią przez lata. Tymczasem, rynkowe warunki gry się zmieniły. Po pierwsze, rynek mocy przestał być gwarancją zwrotu, w aukcji na rok 2030 stawka za gotowość magazynu do pracy spadła kilkukrotnie. Dlatego instalacja musi zarabiać przede wszystkim na handlu energią, co czyni wdrożenie sprawnego Energy Management System warunkiem opłacalności. 

Równocześnie zaostrzono certyfikację i nowe wymogi NC RfG obowiązujące od grudnia 2025 roku podniosły poprzeczkę technicznego podłączenia do sieci, a proces uzyskiwania Final Operational Notification (FON) jest teraz jeszcze bardziej rygorystyczny. Każda korekta w dokumentacji oznacza nawet 30-dniowe oczekiwanie na odpowiedź operatora. Firmy wykonawcze bez udokumentowanego doświadczenia stracą miesiące na poprawki, których harmonogram rządowego programu nie przewiduje. Zakontraktowane 172 projekty bateryjne mają sztywny termin oddania instalacji do użytku, koniec 2028 roku. 

Cały europejski rynek magazynowania energii ma do 2030 roku przekroczyć 100 GW mocy zainstalowanej. Tempo wzrostu zależy jednak od reform regulacyjnych, uproszczenia procedur przyłączeniowych i modernizacji sieci oraz dostępności profesjonalnych wykonawców inwestycji.